Kurkuma – właściwości lecznicze i działanie kurkuminy. Jak ją stosować?

Kurkuma – właściwości lecznicze i działanie kurkuminy. Jak ją stosować?

Kurkuma to indyjska przyprawa, która zyskuje coraz szersze rzesze fanów i to nie tylko ze względu na swój wyjątkowy smak i aromat. Okazuje się bowiem, że uchodzi ona za prawdziwą skarbnicę substancji odżywczych, które wspomagają szereg procesów zachodzących w organizmie. Co dokładnie w sobie kryje i jakie działanie wykazuje kurkuma? Właściwości lecznicze kurkuminy – czy faktycznie są tak liczne, jak powszechnie się uważa? Poznaj najważniejsze właściwości kurkumy i już dziś wprowadź ją do swojego jadłospisu!

 

 

Kurkumina – właściwości cennego związku ukrytego w kurkumie

Zanim poznasz właściwości kurkumy i zawartej w niej kurkuminy, warto odpowiedzieć sobie na pytanie, czym właściwie jest ta przyprawa i z jakich rejonów świata pochodzi. Zatem co to jest kurkuma? Krótko mówiąc, jest to suszone i zmielone kłącze Curcuma longa L., tj. byliny z rodziny imbirowatych, która występuje głównie na obszarach Azji, zwłaszcza Indii. W źródłach można natknąć się na jej różne nazwy, w tym ostryż długi, szafran indyjski, żółty imbir oraz szafranica.

Nie bez powodu czołowe miejsce wśród największych skarbów natury zajmuje właśnie kurkuma. Właściwości lecznicze tej przyprawy są tak liczne, że zdecydowanie zasłużyła na miano „złotej bogini”. Niegdyś stosowana była głównie jako remedium na bóle menstruacyjne, choroby pasożytnicze, schorzenia wątroby i żołądka oraz infekcje, dzisiaj natomiast ceniona jest za znacznie szersze spektrum działania, które sukcesywnie się rozrasta. 

Kurkuma zawiera ponad 200 składników, wśród których na szczególną uwagę zasługuje kurkumina, czyli pigment polifenolowy nadający jej intensywny żółty kolor. To właśnie ona odpowiada za najważniejsze właściwości kurkumy i procesy zachodzące w organizmie po jej spożyciu. Stanowi ona od 2 do 5% suchej masy Curcuma longa L. i jest zdecydowanie jej najbardziej aktywnym związkiem. Jaką dokładnie rolę pełni w kurkumie? Na co pomaga i dlaczego warto po nią sięgać? 

Kurkuma mielona w łyżce i drewnianej misce

Kurkumina – działanie na organizm 

Skoro już wiadomo, co to jest kurkuma, warto skupić się na jej najważniejszym związku – kurkuminie. Przy jakich dolegliwościach najczęściej się ją stosuje? Poznaj jej najciekawsze oblicza i już dziś zacznij korzystać z jej dobrodziejstw! 

Układ trawienny

Przyjmując regularnie kurkumę, wzmocnisz wydzielanie sekretyny, gastryny oraz enzymów trzustkowych, które korzystnie wpływają na pracę układu pokarmowego. Zawarta w niej kurkumina wykazuje działanie przeciwbakteryjne, dzięki czemu hamuje rozwój H. pylori i zapobiega powstawaniu wrzodów żołądka. 

Układ odpornościowy

Kurkumina wykazuje działanie immunomodulujące, dzięki czemu usprawnia funkcjonowanie układu odpornościowego. Doskonale radzi sobie przy wszelkiego rodzaju infekcjach, dlatego zasługuje na miano naturalnego antybiotyku tak jak czosnek – właściwości obydwu składników są zbliżone, więc możesz stosować je zamiennie w przypadku przeziębienia.

Narząd wzroku

Według dotychczasowych badań dotyczących kurkumy, właściwości lecznicze obejmują w dużej mierze choroby oczu. Może ona wspomagać leczenie takich schorzeń jak jaskra, retinopatia niedokrwienna, zespół suchego oka oraz zapalenie spojówek. Wiele wskazuje na to, że kurkumina spowalnia postępujące zwyrodnienia siatkówki.

kurkuma właściwości lecznicze – zbliżenie na oko kobiety

Układ nerwowy

Co wspólnego z układem nerwowym ma kurkuma? Na co wpływa zawarta w niej kurkumina? Okazuje się, że ta ostatnia może skutecznie łagodzić objawy behawioralne towarzyszące chorobie Alzheimera, a także niwelować symptomy depresji. Ponadto wspomaga pamięć i koncentrację oraz zmniejsza zmęczenie i znużenie. 

Układ kostny 

Szukasz produktów, które wzmocnią twój układ kostny i sprawdzą się w profilaktyce osteoporozy? Wiedz, że kurkuma przyjdzie ci na ratunek zawsze wtedy, gdy stosowanie krzemu lub innych zalecanych substancji okaże się niewystarczające. Badania pokazują, że kurkumina zmniejsza poziom resorpcji kości, a także hamuje postępujący proces utraty masy kostnej

Układ sercowo-naczyniowy

W przypadku dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego niektórzy sięgają właśnie po kurkumę. Zastosowanie tej przyprawy w leczeniu podobnych chorób ma sens dzięki jej silnym właściwościom przeciwzapalnym i przeciwutleniającym. Kurkumina obniża poziom „złego” cholesterolu, zapobiega chorobie niedokrwiennej serca i reguluje ciśnienie tętnicze krwi. 

Zaburzenia metaboliczne 

Właściwości kurkumy – a dokładnie kurkuminy – wspomagają leczenie zaburzeń metabolicznych, w tym cukrzycy typu 2. Związek ten obniża poziom cukru we krwi oraz hamuje namnażanie się wolnych rodników i tym samym chroni organizm przed stresem oksydacyjnym, który ma niebagatelny wpływ na przebieg choroby. 

 

Dłoń trzymająca glukometr we krwi pomiaru cukru we krwi

Odchudzanie 

Kurkuma przyspiesza metabolizm i sprzyja spalaniu tkanki tłuszczowej. Nie bez znaczenia jest również jej korzystny wpływ na układ trawienny oraz regulowanie poziomu cukru we krwi. Obecna w niej kurkumina pomaga oczyszczać organizm z toksyn i zmniejsza łaknienie, niwelując problemy z podjadaniem między posiłkami. 

Choroby nowotworowe

Jeśli chodzi o inne zalety kurkumy, właściwości lecznicze tej przyprawy są szczególnie cenione w przypadku chorób nowotworowych. Działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne kurkuminy jest niezwykle przydatne w profilaktyce raka płuc, skóry, żołądka, przełyku, piersi, prostaty, trzustki, wątroby, szyjki macicy, okrężnicy, jelita cienkiego oraz pęcherza moczowego.

Kurkuma – jak stosować, żeby przyniosła jak najwięcej korzyści? 

Jak przyjmować kurkumę? Zastosowań tej przyprawy jest co najmniej kilka. Można dodawać ją do posiłków i napojów, wzmacniając tym samym ich prozdrowotne właściwości – oregano, miód czy sok z cytryny to tylko kilka z wielu składników, jakie masz do dyspozycji. Co ciekawe, niektórzy przyrządzają z niej tzw. złote mleko, czyli tradycyjny ajurwedyjski napój, który – poza kurkumą – zawiera miód, olej kokosowy, napój roślinny oraz pieprz i cynamon. 

Warto mieć na uwadze fakt, że kurkuminoidy charakteryzują się słabą biodostępnością – niezbyt dobrze rozpuszczają się w wodzie i są szybko wydalane z organizmu. Na szczęście można znacznie poprawić ich wchłanialność, łącząc je z innymi składnikami. Najlepiej sprawdzi się tutaj czarny pieprz, a to wszystko za sprawą piperyny, która poprawia biodostępność kurkuminy nawet o 2 000%. Pomocne mogą okazać się również tłuszcze, zwłaszcza te pochodzące z kokosa. 

 

Z czym jeszcze warto łączyć kurkumę? Właściwości lecznicze „złotej bogini” można wzmocnić poprzez stosowanie jej w duecie z takimi składnikami jak:

  • jagody goji – właściwości ochronne, wzmocnienie odporności,
  • guarana – lepsza wydolność organizmu, 
  • Ashwagandha i żeń-szeń – właściwości wzmacniające, poprawa libido, 
  • ostropest plamisty – ochrona wątroby, właściwości przeciwzapalne,
  • chlorella i spirulina – oczyszczanie organizmu z toksyn, 
  • różeniec górski – właściwości przeciwutleniające.

Czy kurkuma jest zdrowa dla wszystkich?

Choć kurkuma nie wykazuje toksyczności i na ogół jest dobrze tolerowana, istnieją pewne przeciwwskazania do jej stosowania. Może ona wchodzić w interakcje z lekami przeciwpłytkowymi, przeciwzakrzepowymi i trombolitycznymi, nasilając ich działanie. Żółciopędne właściwości kurkumy mogą zaszkodzić osobom zmagającym się z kamicą oraz niedrożnością dróg żółciowych. Nie powinny sięgać po nią również kobiety w ciąży, gdyż zawarte w niej składniki aktywne mogą pobudzić skurcze macicy i doprowadzić do poronienia.

Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności dzienne zalecane spożycie kurkumy wynosi 3 mg/1 kg masy ciała. Aby zadbać o swoje bezpieczeństwo i mieć pewność, że przyjmujesz ją w odpowiedniej dawce, a twój organizm w pełni korzysta z jej dobroczynnego działania, warto wprowadzić dodatkową suplementację. Zarówno suplementy dla kobiet, jak i suplementy dla mężczyzn wzbogacane są o związki zwiększające przyswajalność i rozpuszczalność kurkuminy.

Nie ulega wątpliwości, że jednym z najcenniejszych skarbów natury jest niepozorna kurkuma. Właściwości lecznicze tej przyprawy znane są od tysięcy lat i jej popularność nie gaśnie aż do dzisiaj. Za jej prozdrowotne działanie odpowiada głównie kurkumina, czyli pigment polifenolowy nadający jej intensywny żółty kolor. Przyprawa ta stosowana jest w medycynie niekonwencjonalnej, kosmetyce oraz gastronomii. Można przyjmować ją w postaci suplementów, które wzbogacane są o substancje zwiększające jej biodostępność. 

 

Bibliografia +